Çocuklarda Miyopi Alarmı: Açık Hava Eksikliği Görme Bozukluğunu Patlatıyor

BİLGE DOKTOR / İSTANBUL

Çocuklarda son yıllarda hızla yayılan miyopi, uzmanlara göre adeta bir “görme salgınına” dönüşmüş durumda. Özellikle şehir yaşamında kapalı ortamda geçirilen uzun saatler ve ekran bağımlılığı, miyopi oranlarını tehlikeli boyutlara taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü verileri, dünya çapında miyopinin görülme oranının yüzde 33’e yükseldiğini gösterirken, gerekli önlemler alınmazsa 2050 yılında her iki kişiden birinin miyop olacağı uyarısı yapılıyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Semra Akkaya Turhan, miyopinin genetik yatkınlıkla birlikte çevresel faktörlerden de güçlü şekilde etkilendiğine dikkat çekerek, “Doğal gün ışığına yeterince maruz kalmayan çocuklarda dopamin salınımı azalıyor, bu da gözdeki büyüme mekanizmalarını bozarak miyopi riskini artırıyor” diyor. Türkiye’de henüz geniş çaplı tarama yapılmasa da klinik gözlemler, okul çağındaki çocuklarda miyopi oranının yüzde 9’a ulaştığını ortaya koyuyor.

Uzağı Bulanık Görüyorsa Dikkat!

Miyopi, halk arasında uzağı görememe olarak biliniyor. Çocuğun tahtadaki yazıları ya da uzaktaki nesneleri seçememesi, sık sık gözlerini kısarak bakması en önemli belirtiler arasında yer alıyor. Uzmanlar, tedavi edilmeyen miyopinin okul başarısını ve sosyal yaşamı olumsuz etkilemesinin yanı sıra ileri yaşlarda retina dekolmanı, glokom veya erken katarakt gibi kalıcı görme kaybına yol açan ciddi sorunlara zemin hazırlayabileceği konusunda uyarıyor.

Her Gün Açık Havada 1-2 Saat Şart

Doç. Dr. Semra Akkaya Turhan, çocuklarda miyopi riskini azaltmak için en etkili önlemlerden birinin gün ışığına maruz kalmak olduğunu belirtiyor. Araştırmalar, açık havada geçirilen her 40 dakikanın miyopi riskini yüzde 23’e kadar düşürdüğünü ortaya koyuyor. Uzmanlar, çocukların haftada en az 10–14 saatini açık havada oyun oynayarak geçirmesini öneriyor.

Dijital Ekran Kullanımına Sınırlama

Tablet, telefon, bilgisayar gibi dijital cihazların yoğun kullanımı da miyopi gelişimini tetikliyor. Özellikle 5–17 yaş arası çocuklarda ekran süresinin günde 2 saati geçmemesi gerektiğini belirten Akkaya Turhan, “20-20-20 kuralını mutlaka uygulayın. Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 feet uzak bir noktaya bakmak gözleri rahatlatır” diyor.

Okuma Mesafesine Özen Gösterin

Çocukların kitap okurken veya yazı yazarken sayfayı çok yakına getirmemesi, 30–40 santim mesafeyi koruması da miyopiyi önlemede kritik rol oynuyor. Aynı şekilde masa ve sandalyenin yüksekliğinin çocuğun doğru oturma pozisyonuna uygun şekilde ayarlanması, göz sağlığını koruyan basit ama etkili bir önlem olarak öne çıkıyor.

Çalışma Alanında Işık Desteği

Yetersiz aydınlatma, çocukların göz kaslarını zorlayarak miyopinin ilerlemesini hızlandırabiliyor. Bu nedenle çalışma odasında bol gün ışığı sağlanması, yeterli ışık yoksa masa lambasının doğru konumlandırılması öneriliyor. Akkaya Turhan, “Işık kaynağı doğrudan göze değil, okunan metne yönelmeli” diyerek dikkat edilmesi gereken bir başka önemli noktaya vurgu yapıyor.

Uzmanlara göre miyopiyle mücadelede genetik riskleri ortadan kaldırmak mümkün değil; ancak sağlıklı yaşam ve görme alışkanlıklarıyla ilerlemesini yavaşlatmak mümkün. Ebeveynlerin açık hava aktivitelerini desteklemesi, ekran süresini dengelemesi ve düzenli göz kontrollerini aksatmaması, çocuklarda kalıcı görme kayıplarının önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor.

www.bilgedoktor.com