Kötü kolesterol 20’li yaşları da tehdit ediyor: Risk sandığınızdan büyük

BİLGE DOKTOR / İSTANBUL, TÜRKİYE — 24 ARALIK 2025

Kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin uzun yıllar fark edilmeden damarlarda birikebildiği, bunun da kalp krizi ve felç riskini ciddi biçimde artırdığı belirtiliyor.

Kalp ve damar hastalıkları hem dünyada hem de Türkiye’de ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alırken, uzmanlar kötü kolesterol yüksekliğinin artık yalnızca ileri yaşların değil, 20’li yaşların da önemli bir sağlık tehdidi haline geldiğine dikkat çekiyor.

Kanda gereğinden fazla bulunan kötü kolesterol (LDL), “aterosklerotik plak” adı verilen sert birikintilere yol açarak damar sertliğine neden olabiliyor. Bu tablo, kalp krizi ve inme gibi hayati sonuçlara zemin hazırlıyor. Hareketsiz yaşam ve obezitenin genç yaşlara kadar inmesi ise riski daha da artırıyor.

Kötü kolesterol kalp krizi ve felce yol açabiliyor

Acıbadem Fulya Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ozan Kocakaya, kolesterolün iyi (HDL) ve kötü (LDL) olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtiyor. Kocakaya, yüksek olması istenen tek değerin iyi kolesterol olduğunu vurgulayarak, HDL’nin ideal düzeyinin 50–55’in üzerinde olması gerektiğini söylüyor.

Kötü kolesterolün kanda ihtiyaç duyulandan fazla bulunmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Kocakaya, LDL’nin koroner arter hastalığına, periferik damar hastalığına ve karotis arter hastalığına yol açabildiğini ifade ediyor. Bu hastalıkların da kalp krizi ve felçle sonuçlanabildiğini kaydediyor.

Uzmanlara göre kötü kolesterol düzeyinin 130 mg/dL’nin altında tutulması, 190 mg/dL’nin üzerine çıkmasına ise kesinlikle izin verilmemesi gerekiyor.

Belirti vermeden ilerliyor, erken tanı hayat kurtarıyor

Kötü kolesterol yüksekliği çoğu zaman hiçbir belirti göstermeden yıllarca damarlarda birikebiliyor. Bu nedenle düzenli kolesterol takibinin hayati öneme sahip olduğu vurgulanıyor.

Dr. Öğretim Üyesi Ozan Kocakaya, hiçbir şikâyeti olmasa bile herkesin 20 yaşından itibaren kolesterol ölçümü yaptırması gerektiğini belirterek, erken tanının kalp krizi ve felç riskini önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor.

Hangi yaşta ne sıklıkla ölçülmeli?

Uzmanlara göre kolesterol takip sıklığı yaş ve cinsiyete göre değişiyor. Erkeklerde 20–44 yaş arasında 5 yılda bir, 45–60 yaş arasında yılda bir ya da iki yılda bir, 65 yaş sonrasında ise her yıl ölçüm öneriliyor.

Kadınlarda menopoz dönemine kadar 5 yılda bir kolesterol takibi yeterli görülürken, menopoz sonrası östrojenin damar koruyucu etkisinin azalması nedeniyle yılda bir ölçüm yapılması tavsiye ediliyor.

Ailede kalp hastalığı öyküsü, diyabet, obezite veya sigara kullanımı gibi ek risk faktörleri bulunan bireylerde ise hekimlerin daha sık takip önerebildiği belirtiliyor.

Beslenme ve egzersiz tedavinin temelini oluşturuyor

Kolesterol değerlerinin tek başına yeterli olmadığını, genel sağlık durumu ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, tedavinin temelinde yaşam tarzı değişikliklerinin yer aldığını ifade ediyor.

Dr. Öğretim Üyesi Ozan Kocakaya, kötü kolesterolün kontrol altına alınmasında sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve düzenli egzersizin büyük önem taşıdığını belirtiyor. Gerekli durumlarda ilaç tedavisine de başvurulabildiğini söyleyen Kocakaya, bu ilaçların karaciğerde kolesterol üretimini azalttığını ve kalp-damar hastalıklarının riskleriyle karşılaştırıldığında güvenli olduğunu vurguluyor.

www.bilgedoktor.com