HPV aşısı hakkında doğru sanılan 5 yanlış

BİLGE DOKTOR / İSTANBUL, TÜRKİYE

Rahim ağzı kanseri, erken tanı ve aşı ile büyük ölçüde önlenebilirken HPV aşısı hakkında toplumda yaygın olan yanlış bilgiler, koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanma oranını düşürüyor.

Rahim ağzı kanserinin neredeyse tamamı yüksek riskli HPV (Human Papilloma Virüsü) tipleriyle ilişkilidir. Memorial Göztepe Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, HPV aşısı ve düzenli tarama testlerinin bu kanseri önlemede temel iki unsur olduğunu belirterek, doğru bilinen yanlışlara dikkat çekti.

Rahim ağzı kanseri belirti vermeden ilerleyebilir

HPV, cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir ve 100’den fazla tipi bulunur. Enfeksiyonların büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından temizlenirken, bazı yüksek riskli tipler yıllarca hücrelerde kalarak kansere zemin hazırlayabilir. Bu süreç çoğu zaman belirti vermez. Anormal kanama gibi şikâyetler genellikle hastalık ileri evreye ulaştığında ortaya çıkar. Bu nedenle düzenli smear ve HPV testleri hayati önem taşır.

Smear ve HPV testleri basit ve ağrısızdır

Smear ve HPV testleri, jinekolojik muayene sırasında rahim ağzından küçük bir fırça yardımıyla örnek alınarak yapılır. İşlem kısa sürer, anestezi gerektirmez ve ağrısızdır. Bu testler sayesinde hücresel değişiklikler ve yüksek riskli HPV tipleri, kanser gelişmeden yıllar önce tespit edilebilir.

Aşıdan sonra da tarama devam etmeli

HPV aşısı hem kız hem erkek çocuklara önerilir. En ideal uygulama yaşı 9–14 arasıdır; ancak daha ileri yaşlarda da aşı yapılabilir. Aşı tedavi edici değil, koruyucu bir yöntemdir ve rahim ağzı kanserine yol açan HPV tiplerinin yüzde 90’ından fazlasına karşı koruma sağlar. Bununla birlikte aşının kapsamadığı tipler nedeniyle, aşı olan kadınların da smear ve HPV testlerine düzenli olarak devam etmesi gerekir.

HPV aşısı hakkında doğru sanılan 5 yanlış

Yanlış 1: HPV aşısı sadece kız çocukları içindir.
Doğru: Aşı hem kızlarda hem erkeklerde etkilidir.

Yanlış 2: Aşı cinsel yaşam başladıktan sonra yapılmalıdır.
Doğru: En etkili dönem 9–14 yaş arasıdır.

Yanlış 3: HPV aşısı kısırlık yapar.
Doğru: Bunu gösteren hiçbir bilimsel kanıt yoktur.

Yanlış 4: Aşı olursam smear ve HPV testine gerek kalmaz.
Doğru: Aşı güçlü koruma sağlar ancak tarama testleri devam etmelidir.

Yanlış 5: Tek eşlilik HPV’den tamamen korur.
Doğru: Tek eşlilik riski azaltabilir ama HPV çok yaygındır; en güçlü koruma aşıdır.

Erken tanıda rahim koruyucu tedavi mümkün

Rahim ağzı kanseri erken evrede saptandığında, rahmin alınmasına gerek kalmadan tedavi mümkün olabilir. Konizasyon veya radikal trakelektomi gibi cerrahi yöntemlerle yalnızca hastalıklı doku çıkarılabilir. Tarama sırasında anormal hücreler tespit edildiğinde uygulanan LEEP ve benzeri işlemler, çoğu hastada doğurganlığın korunmasına olanak tanır.

www.bilgedoktor.com