Lazerle böbrek taşı tedavisi: RIRS yöntemi nasıl uygulanıyor, avantajı ne?

Melike Türk | Bilge Doktor

İZMİR, TÜRKİYE — Böbrek taşlarının tedavisinde kullanılan lazer destekli RIRS yöntemi, uygun hastalarda ciltte kesi oluşturmadan taşın endoskopik olarak görüntülenmesini ve küçük parçalara ayrılmasını sağlayan minimal invaziv seçeneklerden biri olarak uygulanabiliyor.

Egepol Hastaneleri Üroloji Uzmanı Op. Dr. Ömür Çerçi, böbrek taşı tedavisinin her hasta için aynı şekilde planlanmadığını; taşın büyüklüğü, bulunduğu bölge ve kişinin genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çerçi, böbrek taşlarının ağrı, idrarda kanama, enfeksiyon ve idrar akışının engellenmesi gibi sorunlara yol açabileceğine dikkat çekerek erken tanının uygun tedavi yönteminin belirlenmesine katkı sağladığını söyledi.

RIRS yönteminde böbreğe kesi yapılmadan ulaşılıyor

RIRS yönteminin temel özelliklerinden biri, böbreğe ulaşmak için cilt üzerinde cerrahi kesi oluşturulmaması.

Çerçi’nin verdiği bilgiye göre işlem sırasında idrar kanalından ince ve esnek bir endoskop ilerletilerek böbreğe ulaşılıyor.

Taş doğrudan görüntülendikten sonra lazer enerjisi kullanılarak daha küçük parçalara ayrılıyor.

“İşlem sırasında ciltte cerrahi kesi oluşturulmaz. Taş doğrudan görüntülenir ve lazer enerjisiyle küçük parçalara ayrılır.”

Parçalanan taşların bir bölümü işlem sırasında alınabilirken bazı parçalar da kişinin kendiliğinden atabileceği boyuta getirilebiliyor.

Bu yaklaşım, açık cerrahi kesi gerektirmeden böbrek içerisindeki uygun taşlara endoskopik olarak müdahale edilmesini amaçlıyor.

Tedavi seçimi taşın büyüklüğü ve konumuna göre yapılıyor

Her böbrek taşı için RIRS uygulanması gerektiğini söylemek doğru değil.

Çerçi, tedavi planında öncelikle taşın büyüklüğünün, konumunun ve hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Buna göre uygun tedavi yöntemi kişiye özel belirleniyor.

RIRS özellikle boyutu ve yerleşimi bu yönteme uygun olan taşlarda değerlendirilebiliyor. Bunun dışında farklı böbrek taşı tedavilerinin tercih edilmesi de mümkün olabiliyor.

European Association of Urology’nin hasta bilgilendirme materyallerinde de böbrek taşı tedavisinin seçiminin taşın büyüklüğü, bulunduğu yer ve kişinin sağlık durumuna göre değiştiği belirtiliyor.

Bu nedenle yalnızca “böbrek taşı var” bilgisi üzerinden hangi yöntemin uygulanacağına karar verilemiyor.

Kesi olmaması iyileşme sürecinde avantaj sağlayabiliyor

Çerçi’ye göre RIRS yönteminin öne çıkan özelliklerinden biri ciltte cerrahi kesi yapılmaması.

Uzman, yöntemin avantajları arasında daha az ağrı, düşük kanama riski ve daha hızlı iyileşme sürecini sıralıyor.

Hastaların uygun koşullarda kısa süre içerisinde günlük yaşamlarına dönebildiğini belirten Çerçi, yöntemin minimal invaziv yapısının bu süreçte avantaj sağlayabildiğini ifade etti.

European Association of Urology de üreteroskopik böbrek taşı tedavisinde ciltte kesi yapılmadığını, ince bir endoskopun idrar yollarından ilerletilerek taşa ulaşıldığını ve gerekli durumlarda lazerle taşın küçük parçalara ayrılabildiğini bildiriyor.

Bununla birlikte her cerrahi veya endoskopik girişimde olduğu gibi yöntem seçiminin hastanın bireysel özellikleri dikkate alınarak yapılması gerekiyor.

Böbrek taşı hangi sorunlara yol açabilir?

Böbrek taşları bazı kişilerde önemli şikâyetlere neden olabiliyor.

Çerçi, özellikle ağrı, idrarda kanama, enfeksiyon ve idrar akışında tıkanma gibi sorunlara dikkat çekiyor.

Taşın idrar yollarındaki konumu ve oluşturduğu etkiler, hastanın yaşadığı belirtilerin şiddetini değiştirebiliyor.

Bu nedenle böbrek taşı şüphesi bulunan kişilerin yalnızca ağrının geçmesini beklemek yerine ürolojik değerlendirmeden geçmesi önem taşıyor.

Çerçi, erken dönemde konulan tanının tedavi sürecini olumlu etkileyebileceğini belirtiyor.

Özellikle idrar akışının engellenmesi veya enfeksiyon gibi durumların ortaya çıkması halinde değerlendirme ve tedavinin geciktirilmemesi gerektiği vurgulanıyor.

Taş lazerle parçalanıyor veya alınabilecek boyuta getiriliyor

RIRS sırasında taş böbrek içinde doğrudan görüntüleniyor.

Endoskopik sistem aracılığıyla ulaşılan taş, lazer enerjisi kullanılarak küçük parçalara ayrılıyor.

Çerçi, parçaların durumuna göre işlem sırasında çıkarılabildiğini veya daha sonra doğal yollarla atılabilecek boyuta getirilebildiğini ifade ediyor.

Bu yöntem sayesinde cerrah taşın bulunduğu bölgeyi görüntüleyerek doğrudan müdahale edebiliyor.

Tedavinin başarısını ve uygulanabilirliğini etkileyen unsurlar arasında ise taşın büyüklüğü ve yerleşimi ile hastanın genel sağlık durumunun bulunduğu belirtiliyor.

Bu nedenle RIRS’ın avantajlı özellikleri bulunmasına rağmen yöntemin her böbrek taşı hastası için otomatik olarak en uygun seçenek olduğu düşünülmemeli.

Erken tanı ve kişiye özel tedavi planı öne çıkıyor

Böbrek taşı tedavisinde temel yaklaşım, yalnızca taşı ortadan kaldırmak değil, hasta için uygun ve güvenli yöntemin belirlenmesi.

Çerçi, RIRS’ın uygun hastalarda etkili ve güvenli bir seçenek olabildiğini ancak kararın ayrıntılı değerlendirme sonucunda verilmesi gerektiğini ifade etti.

“Her hastada tedavi planı taşın boyutu, yeri ve hastanın genel durumu değerlendirilerek belirlenir.”

Bu nedenle böbrek taşı tedavisinde tek bir standart yöntemden söz etmek mümkün değil.

Üroloji uzmanının yapacağı değerlendirme sonrasında RIRS, başka bir endoskopik yöntem veya farklı bir tedavi yaklaşımı gündeme gelebiliyor.

Çerçi’nin özellikle üzerinde durduğu nokta ise erken tanı ile doğru tedavinin birlikte planlanması.

Böbrek taşı belirtileri bulunan veya daha önce taş öyküsü olan kişilerin, uygulanacak yöntemin kendileri için uygun olup olmadığını üroloji uzmanıyla değerlendirmesi gerekiyor.

BilgeDoktor.com