Serviks kanserini önlemenin yolları: HPV aşısı hayat kurtarıyor

BİLGE DOKTOR / ANKARA, TÜRKİYE 

Memorial Ankara Hastanesi’nden Prof. Dr. Murat Öz, "Serviks Kanseri Farkındalık Ayı" kapsamında yaptığı açıklamada, temel nedeni HPV virüsü olan bu kanser türünün düzenli tarama ve aşılama ile büyük oranda önlenebileceğini vurguladı.

Serviks kanseri, kadınlarda en sık görülen jinekolojik kanserlerin başında yer alırken, özellikle 30-50 yaş aralığındaki kadınlar daha yüksek risk altında bulunuyor. Hastalığın yaş dağılımında 43 ve 61 yaşlarında iki zirve noktası görüldüğünü belirten Dr. Öz, bu durumun HPV enfeksiyonunun en yoğun görüldüğü 20'li ve 40'lı yaşların yaklaşık 20 yıl sonrasına denk gelmesinden kaynaklandığını ifade etti. Cinsel yaşamın başlamasıyla birlikte riskin her yaşta devam etmesi, düzenli taramaları hayati bir gereklilik haline getiriyor.

HPV virüsü ve temel risk faktörleri

Serviks kanserinin en temel nedeni cinsel yolla bulaşan HPV virüsüdür; özellikle HPV 16 ve 18 tipleri vakaların büyük bölümünden sorumludur. Hastalık riskini artıran diğer faktörler şunlardır:

• Cinsel Yaşam: Erken yaşta cinsel ilişki ve birden fazla partner bulunması riski artırır.

• Yaşam Alışkanlıkları: Sigara kullanımı kanser gelişimini tetikleyen önemli bir etkendir.

• Bağışıklık Sistemi: HIV enfeksiyonu veya organ nakli gibi bağışıklığın baskılandığı durumlar vücudu savunmasız bırakır.

• Taramalar: Düzenli taramaların yapılmaması hücrelerdeki değişikliklerin saptanmasını engeller.

  
  

HPV aşısı için ideal yaş aralığı

HPV aşısı, serviks kanserine karşı en güçlü savunma silahıdır ve virüsle hiç karşılaşılmamış 9-14 yaş aralığında yapılması idealdir. Uzmanlar bu yaş grubuna 2 doz, daha büyük bireylere ise 3 doz aşılama önermektedir. Aşı uygulaması için herhangi bir üst yaş sınırı bulunmamakla birlikte, daha önce HPV ile karşılaşmış veya tedavi edilmiş bireylerde de aşılama lezyonların tekrar etme riskini azaltmaktadır.

"Sessiz" ilerleyen belirtilere dikkat

Serviks kanseri erken evrede genellikle hiçbir belirti vermediği için "sessiz" bir hastalık olarak kabul edilir. Genellikle tarama testleriyle saptanan kanserin ilk fiziki belirtisi cinsel ilişki sonrası görülen kanama ve lekelenmelerdir. Hastalık ilerledikçe düzensiz kanamalar, menopoz sonrası kanama, kötü kokulu akıntı, kasık ve bel ağrısı gibi şikayetler tabloya eklenmektedir.

Erken teşhis ve kişiye özel tedavi

Tanı süreci Pap-smear ve HPV DNA testlerindeki anormal sonuçların ardından yapılan biyopsi ile kesinleşmektedir. Teşhis konulduktan sonra hastalığın yayılımını belirlemek için MR ve PET-BT gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Tedavi; hastalığın evresi, hastanın yaşı ve çocuk sahibi olma isteğine göre kişiye özel planlanır. Erken evrede cerrahi müdahale çoğu zaman yeterli olurken, ileri evrelerde radyoterapi ve kemoterapiyi içeren kombine tedaviler uygulanmaktadır.

www.bilgedoktor.com