Akciğer sönmesi genç erkekleri tehdit ediyor: Kas ağrısı demeyin

MELİKE TÜRK | BİLGE DOKTOR

İSTANBUL, TÜRKİYE — Genç erkeklerde aniden başlayan tek taraflı ve batıcı tarzda göğüs ağrısı, sıklıkla kas zorlanmasıyla karıştırılsa da hayati tehlike arz eden pnömotoraksın (akciğer sönmesi) ilk belirtisi olabilir.

Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erdal Okur, pnömotoraksın acil servis başvurularında kritik bir yer tuttuğunu belirterek, tedavide gecikilmesi durumunda kandaki oksijen seviyesinin düşebileceğini ve hayati risk taşıyan "tansiyon pnömotoraks" tablosunun gelişebileceğini vurguladı. Uzmanlar, belirtilerin hafif başlayıp dakikalar içinde ağırlaşabileceği konusunda uyarıyor.

Akciğer sönmesi (Pnömotoraks) nedir?

Akciğerin etrafını saran plevra adı verilen zarlar arasına hava kaçması sonucu organın kısmen veya tamamen çökmesine pnömotoraks denir. Normal şartlarda bu aralıkta hava bulunmazken, herhangi bir yırtılma sonucu biriken hava her nefeste akciğere baskı yaparak sönmesine yol açar. Bu durumun en tipik işareti, aniden gelişen tek taraflı göğüs ağrısı ve buna eşlik eden nefes darlığıdır.

Risk grupları ve tetikleyici faktörler

Yaygın inanışın aksine bu hastalık ileri yaştaki bireyleri değil, genellikle 15-30 yaş arasındaki genç erişkinleri hedef almaktadır. Prof. Dr. Okur, risk altındaki profilleri şu şekilde sıralamaktadır:

• Genç, uzun boylu ve zayıf erkekler: Hızlı büyüme sürecinde göğüs kafesinin akciğer gelişimine oranla daha fazla uzaması sonucu akciğer tepesinde oluşan hava keseciklerinin patlaması temel nedendir.

• Sigara ve elektronik sigara kullanıcıları: Tütün ürünleri akciğer dokusunda yapısal değişikliklere yol açarak sönme riskini ve hastalığın nüks etme olasılığını artırır.

• Kronik hastalığı olanlar: KOAH, astım ve amfizem gibi mevcut akciğer rezervi kısıtlı olan kişilerde tablo daha ağır seyretmektedir.

  
  

• Travma mağdurları: Trafik kazaları veya göğüs bölgesine alınan darbeler akciğer zarlarında yırtılmaya neden olabilir.

Belirtiler ağırlaştığında ne yapılmalı?

Hastalık aniden başladığında hastalar genellikle çarpıntı, hızlı nefes alma, sırt veya omuz ağrısı ve öksürük şikayetleri yaşar. Ancak ağır vakalarda morarma ve tansiyon düşüklüğü gözlemlenebilir. Prof. Dr. Okur, pnömotoraksın acil bir durum olduğunu ve "kas ağrısıdır" düşüncesiyle hekime başvurmakta geç kalınmamasının yaşamsal önem taşıdığını belirtmektedir.

Tedavi yöntemleri: Oksijen ve cerrahi

Tedavi planı, akciğerin ne kadar çöktüğüne ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Belirgin şikayeti olmayan hafif tablolarda oksijen tedavisi ve takip yeterli olabilirken, ileri seviyelerde "göğüs tüpü" (dren) uygulamasına başvurulur. Bu yöntemle zarlar arasında biriken hava boşaltılarak akciğerin yeniden şişmesi sağlanır.

Eğer hava kaçağı devam ediyorsa veya hastalık tekrarlıyorsa endoskopik cerrahi yöntemlerle kaçak bölgesi tamir edilir. Ameliyat sırasında potansiyel patlama riski taşıyan kesecikler tıraşlanır ve akciğer zarları birbirine yapıştırılarak nüks riskinin önüne geçilir. Tedavi sonrası iyileşme sürecinde sigaranın bırakılması ve tüplü dalış gibi yüksek basınçlı aktivitelerden kaçınılması hayati bir gerekliliktir.

www.bilgedoktor.com