Hareketsizlik ağrıyı artırıyor, duruş bozukluklarını tetikliyor

Melike Türk | Bilge Doktor
İSTANBUL, TÜRKİYE — Masa başında uzun saatler hareketsiz kalmak, kas ve eklemlere binen yükü artırarak ağrı, sertlik ve duruş bozukluklarına yol açabiliyor.

Atabay Medikal Direktörü ve Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Murat Yaycı, masa başı çalışmanın modern yaşamın önemli bir parçası haline geldiğini belirterek, özellikle pandemi sonrası evden çalışma alışkanlığının bu tabloyu daha görünür kıldığını söyledi. Yaycı, uzun süre aynı pozisyonda kalmanın vücudun doğal hareket ihtiyacını engellediğini ve zamanla kas-iskelet sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini vurguladı.

Masa başında geçirilen saatler ağrıya dönüşebilir

Günümüzde birçok kişi günün büyük bölümünü bilgisayar başında geçiriyor. Bu durum ilk bakışta yalnızca yorgunluk gibi algılansa da, uzun süreli hareketsizlik vücut dengesini bozabiliyor.

Dr. Murat Yaycı, hareketsizlik sonucunda kas ve eklemlere daha fazla yük bindiğini belirterek, uzun süre aynı pozisyonda kalmanın ağrı, sertlik ve duruş bozukluklarına neden olabileceğini söyledi.

İnsan bedeni hareket etmeye programlanmış bir yapıya sahiptir. Sürekli oturmak, kasların yeterince çalışmamasına, omurganın zorlanmasına ve bazı kas gruplarının sürekli gergin kalmasına yol açabilir.

Bu nedenle masa başında çalışanların yalnızca oturma pozisyonuna değil, gün içindeki hareket düzeyine de dikkat etmesi gerekiyor.

Boyun, sırt ve bel kasları etkileniyor

Masa başında çalışırken yaşanan ağrıların en temel nedenlerinden biri, vücudun uzun süre aynı pozisyonda kalmasıdır.

Dr. Yaycı, bilgisayar başında geçirilen saatler boyunca başın öne eğildiğini, omuzların düştüğünü ve sırtın kamburlaştığını belirtti. Bu duruş biçimi, boyun ve sırt kaslarının sürekli kasılı kalmasına neden olabilir.

Gün boyunca kaslara binen yük arttıkça önce hafif bir gerginlik hissedilir. Bu belirtiler önemsenmezse zamanla ağrılar belirginleşebilir.

Sandalyenin yüksekliğinin uygun olmaması, bel desteğinin yetersiz kalması, ekranın yanlış konumlandırılması veya dirseklerin yanlış pozisyonda tutulması da baskıyı artırabilir.

Vücut önce küçük sinyaller verir

Ağrılar çoğu zaman bir anda ortaya çıkmaz.

Dr. Murat Yaycı, vücudun önce küçük sinyaller verdiğini, bu sinyaller fark edilmezse kalıcı ağrılara dönüşebileceğini vurguladı.

Günlük yaşam temposunda masa başı çalışanların çoğu, boyun, sırt veya bel ağrılarını geçici yorgunluk olarak değerlendirebiliyor. Ancak sürekli tekrarlayan ağrılar, zaman içinde hareket kısıtlılığına ve duruş bozukluklarına neden olabilir.

Yaycı’ya göre vücudun verdiği sinyalleri görmezden gelmek ilerleyen dönemde daha ciddi kas-iskelet sistemi sorunlarına yol açabilir.

Bu nedenle uzun süre devam eden ağrı, sertlik, uyuşma veya karıncalanma gibi belirtilerin dikkate alınması gerekiyor.

Küçük molalar büyük fark yaratabilir

Dr. Yaycı, masa başında çalışanların küçük alışkanlık değişiklikleriyle önemli kazanımlar elde edebileceğini belirtti.

Her 30-45 dakikada bir kısa mola vermek, birkaç dakika yürümek veya basit esneme hareketleri yapmak kasların gevşemesine yardımcı olabilir.

Ekranın göz hizasında olması ve oturulan sandalyenin bel boşluğunu desteklemesi de çalışma ergonomisi açısından önemlidir. Oturma pozisyonunun sık sık değiştirilmesi, dirseklerin gövdeye yakın tutulması ve omuzların gevşek bırakılması kaslara binen yükü azaltabilir.

Çalışma süresince birkaç dakikalık omuz, boyun ve bel esnemeleri yapmak, kan akışını artırarak gün sonunda hissedilen yorgunluğu azaltabilir.

Düzenli hareket odaklanmayı da destekler

Hareket yalnızca ağrıyı azaltmak için değil, zihinsel performansı desteklemek için de önemlidir.

Dr. Murat Yaycı, kısa esneme ve yürüyüş aralarının kasların gevşemesini sağladığını, kan dolaşımını artırdığını ve günün sonunda hissedilen yorgunluğu azaltabileceğini söyledi.

Düzenli hareket, dikkati ve odaklanmayı artırmaya da katkı sağlayabilir. Uzun süre hareketsiz kalındığında yalnızca kaslar değil, zihinsel enerji de olumsuz etkilenebilir.

Bu nedenle masa başında çalışanların hareket molalarını zaman kaybı olarak değil, iş verimini ve sağlığı destekleyen bir alışkanlık olarak görmesi öneriliyor.

Ergonomik düzenleme ihmal edilmemeli

Masa başında çalışırken doğru ergonomik düzenleme ağrıların önlenmesinde önemli rol oynar.

Ekranın göz hizasında yer alması, sandalyenin bel boşluğunu desteklemesi, ayakların yere tam basması ve klavye ile farenin rahat erişilebilir konumda olması önerilir.

Çalışma masasının yüksekliği, omuzların kasılmasına veya bileklerin zorlanmasına neden olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Evden çalışan kişilerde mutfak sandalyesi, kanepe veya yatak gibi uygunsuz alanlarda uzun süre çalışmak daha fazla duruş bozukluğuna yol açabilir.

Bu nedenle çalışma alanının mümkün olduğunca vücut yapısına uygun hale getirilmesi gerekir.

Uzun süren belirtilerde uzman desteği alınmalı

Dr. Murat Yaycı, birkaç haftadan uzun süren, hareketle artan ağrı, uyuşma, karıncalanma veya hareket kısıtlılığı gibi belirtilerde uzman desteği alınması gerektiğini söyledi.

Erken dönemde yapılacak değerlendirmeler, ilerleyen dönemde oluşabilecek kalıcı kas-iskelet sistemi sorunlarının önüne geçebilir.

Yaycı, vücudun sesini duymanın sağlıklı bir gelecek için önemli olduğunu belirterek, ağrıların sürekli hale gelmesi durumunda ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Uzmanlara göre masa başı çalışanlar için düzenli hareket, doğru ergonomi ve erken farkındalık ağrısız bir yaşamın temel adımları arasında yer alıyor.

www.bilgedoktor.com