Diyabetik ayak yaralarına karşı 7 kritik korunma önerisi

BİLGE DOKTOR / İSTANBUL, TÜRKİYE — 27 ARALIK 2025

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın, diyabet hastalarında küçük bir sıyrığın bile uzuv kaybına yol açabileceğini belirterek, diyabetik ayak yaralarına karşı 7 kritik önlemi açıkladı.

Dünya genelinde hızla yayılan diyabetin sinir hasarı ve damar tıkanıklığı yoluyla ayak sağlığını tehdit ettiğini vurgulayan Doç. Dr. Aydın, toplumda yaranın "geçer" diye beklenmesi veya bilinçsiz müdahalelerin en büyük hatalar olduğunu ifade etti. Uzman, erken teşhis ve multidisipliner tedavi yaklaşımıyla diyabetik ayak kaynaklı kayıpların büyük oranda önlenebileceğine dikkat çekti.

Kan şekeri kontrolü ve günlük bakım

Diyabetik ayak gelişimini engellemenin ilk adımı kan şekeri düzeylerini düzenli kontrol altında tutmaktır. Kan şekeri yüksek seyreden bireylerde yaraların çok daha geç iyileştiğini ve enfeksiyon riskinin arttığını belirten Doç. Dr. Selim Aydın, günlük ayak bakımının estetik bir tercih değil, zaruri bir ihtiyaç olduğunu söyledi. Ayakların uygun ısıda suyla yıkanması, özellikle parmak aralarının nemli kalmayacak şekilde kurulanması ve tırnakların düz kesilmesi korunma stratejisinin temelini oluşturuyor.

His kaybına karşı görsel muayene

Diyabetli bireylerde sinir hasarı (nöropati) nedeniyle his kaybı yaşandığını hatırlatan Aydın, hastaların ayaklarındaki yaraları geç fark edebildiğini vurguladı. Bu nedenle her gün ayakların kızarıklık, çatlak ve su toplaması açısından aynayla kontrol edilmesi gerekiyor. "Canım acımıyor" diyerek önemsenmeyen küçük bir su toplamasının bile enfeksiyonun kemiğe ilerlemesine neden olabileceği uyarısında bulunan Aydın, evde çıplak ayakla yere basılmasının da yaralanma riskini artırdığını ekledi.

[Image showing high-risk areas for diabetic foot ulcers]

Damar tıkanıklığı ve doğru ayakkabı seçimi

Diyabetik ayak yaralarının en önemli nedenlerinden birinin ayak damarlarındaki dolaşım yetersizliği olduğu bildirildi. Doç. Dr. Aydın, "Dolaşım yetersizse en iyi yara bakımı bile sonuç vermez; bu nedenle damarların açık olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir" dedi. Ayakkabı seçiminin de hayati önem taşıdığını belirten uzman, ayağı sıkmayan, dikişsiz ve yumuşak tabanlı ayakkabıların tercih edilmesi gerektiğini, yeni ayakkabıların ise vurmaları önlemek adına başlangıçta kısa sürelerle giyilmesi gerektiğini hatırlattı.

Multidisipliner tedavi hayat kurtarır

Diyabetik ayak tedavisinin kalp-damar cerrahisinden endokrinolojiye, enfeksiyon hastalıklarından ortopediye kadar pek çok branşın birlikte çalışmasını gerektirdiğini ifade eden Aydın, gelişen damar açıcı (endovasküler) tedavilerle uzuv kayıplarının önüne geçilebildiğini belirtti. Uzman, evde alkol, oksijenli su veya rastgele antibiyotikli kremlerle yapılan bilinçsiz pansumanların sorunu daha karmaşık hale getirdiği konusunda hastaları uyardı.

www.bilgedoktor.com