Gırtlak kanseri belirtileri: Üç haftayı aşan ses kısıklığına dikkat

Melike Türk | Bilge Doktor

ANKARA, TÜRKİYE — Üç haftadan uzun süren ses kısıklığı, yutma güçlüğü, kalıcı boğaz ağrısı veya boyunda ortaya çıkan şişlik, gırtlak kanserinin erken belirtileri arasında bulunabiliyor.

Bu şikâyetlerin büyük bölümü enfeksiyon, reflü veya sesin yoğun kullanılması gibi kanser dışı nedenlerden kaynaklansa da belirgin bir iyileşme göstermeden devam etmeleri halinde kulak burun boğaz uzmanına başvurulması gerekiyor.

Gırtlak kanseri, ses tellerinin de bulunduğu ve konuşma, solunum ile yutma işlevlerinde görev alan gırtlak dokusunda gelişen kötü huylu tümörleri ifade ediyor. Hastalığın belirtileri, tümörün gırtlaktaki yerleşimine ve yayılımına göre değişebiliyor.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Murat Topdağ, uzun süre devam eden belirtilerin zamanında değerlendirilmesinin, hastalığın erken dönemde belirlenmesi ve kişiye uygun tedavi planının oluşturulması açısından önem taşıdığını belirtiyor.

Üç haftayı aşan ses kısıklığı neden önemli?

Ses kısıklığı, özellikle ses telleri üzerinde gelişen gırtlak tümörlerinin en sık görülen belirtilerinden biri olabiliyor. Tümörün ses tellerinin titreşimini etkilemesi; sesin kalınlaşmasına, çatallanmasına, zayıflamasına veya alışılmış tonundan farklı çıkmasına yol açabiliyor.

Ses kısıklığının en yaygın nedenleri arasında üst solunum yolu enfeksiyonları, reflü, alerji, sesin aşırı kullanılması ve iyi huylu ses teli hastalıkları bulunuyor. Bu nedenle kısa süreli her ses değişikliği kanser belirtisi olarak değerlendirilmemeli.

Bununla birlikte ses kısıklığının üç haftayı aşması, giderek belirginleşmesi veya herhangi bir iyileşme göstermemesi durumunda KBB muayenesi öneriliyor. Özellikle sigara kullanan kişilerin kalıcı ses değişikliklerini yalnızca sigaraya bağlayarak ertelememesi gerekiyor.

Gırtlak ve ses telleri, muayene sırasında burundan veya ağızdan ilerletilen ince bir endoskopla görüntülenebiliyor. Böylece ses değişikliğine neden olabilecek yapısal sorunlar doğrudan değerlendirilebiliyor.

Yutma güçlüğü ve boğaz ağrısı belirti olabilir

Tümörün ses tellerinin üst bölümünde veya yutma yoluna yakın bir alanda gelişmesi halinde ses kısıklığından önce yutma sorunları ortaya çıkabiliyor. Hastalar boğazda takılma, yabancı cisim varmış gibi hissetme, yutkunurken ağrı veya katı besinleri yutmakta zorlanma yaşayabiliyor.

Uzun süre geçmeyen boğaz ağrısı da değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Ağrının yutkunmayla artması, yakınmalara açıklanamayan kilo kaybının eşlik etmesi veya şikâyetlerin zaman içinde ağırlaşması durumunda ayrıntılı inceleme önem kazanıyor.

Reflü, bademcik enfeksiyonları ve diğer boğaz hastalıkları benzer yakınmalara neden olabiliyor. Belirtilerin kaynağı yalnızca şikâyetlere bakılarak belirlenemediği için kesin değerlendirme hekim muayenesiyle yapılıyor.

Kulak ağrısı ve boyunda şişlik göz ardı edilmemeli

Bazı hastalarda gırtlaktaki bir sorun, kulakta herhangi bir hastalık bulunmamasına rağmen tek taraflı kulak ağrısı şeklinde hissedilebiliyor. Bunun nedeni, kulak ile boğaz bölgesinin bazı ortak sinir bağlantılarına sahip olmasıdır.

Kulak muayenesinde belirgin bir neden bulunamadığı halde devam eden tek taraflı ağrıya boğaz şikâyetleri, yutma güçlüğü veya ses değişikliği eşlik ediyorsa gırtlak bölgesinin de incelenmesi gerekebiliyor.

Boyunda ele gelen şişlik ise büyümüş bir lenf bezinden veya farklı bir boyun hastalığından kaynaklanabiliyor. Kendiliğinden kaybolmayan, giderek büyüyen, sertleşen ya da belirgin bir enfeksiyonla açıklanamayan boyun kitlelerinin geciktirilmeden değerlendirilmesi öneriliyor.

Sigara ve alkol riski artırıyor

Tütün kullanımı, gırtlak kanseri açısından başlıca risk faktörleri arasında bulunuyor. Sigara ve diğer tütün ürünlerindeki kanserojen maddeler, gırtlak dokusundaki hücrelerde zaman içinde hasara neden olabiliyor.

Yoğun alkol tüketimi de gırtlak kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendiriliyor. Tütün ve alkolün birlikte kullanılması durumunda risk, bu maddelerden yalnızca birinin kullanılmasına kıyasla daha fazla yükselebiliyor.

Ancak hastalık yalnızca sigara veya alkol kullanan kişilerde görülmüyor. Bilinen bir risk faktörü bulunmayan bireylerde de gırtlak kanseri gelişebildiği için uzun süren belirtilerin kişinin alışkanlıklarına bakılarak önemsiz kabul edilmemesi gerekiyor.

Tütün kullanımının bırakılması, kanser riskinin azaltılmasının yanı sıra tedavi gören hastalarda iyileşme sürecinin desteklenmesi ve yeni tümör gelişme riskinin düşürülmesi açısından da önem taşıyor.

Gırtlak kanseri tanısı nasıl konuluyor?

Tanı süreci, hastanın şikâyetlerinin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesinin ardından yapılan ayrıntılı KBB muayenesiyle başlıyor. Gırtlak yapıları ve ses telleri fleksibl veya rijit endoskopik yöntemlerle incelenebiliyor.

Muayene sırasında şüpheli bir doku değişikliği görülmesi, tek başına kanser tanısı anlamına gelmiyor. Kesin tanı için şüpheli bölgeden doku örneği alınması ve bu örneğin patoloji laboratuvarında incelenmesi gerekiyor.

Patolojik inceleme sonucunda kanser saptanması halinde hastalığın gırtlaktaki yaygınlığını ve boyundaki lenf bezlerinin durumunu değerlendirmek amacıyla bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme kullanılabiliyor. Gerekli görülen hastalarda ultrasonografi, akciğer görüntülemesi veya diğer tetkikler de planlanabiliyor.

Elde edilen bulgular, hastalığın evresinin belirlenmesine ve tedavi seçeneklerinin kişiye göre değerlendirilmesine yardımcı oluyor.

Tedavi ses ve yutma işlevleri gözetilerek planlanıyor

Gırtlak kanserinin tedavisi; tümörün bulunduğu bölüm, büyüklüğü, hastalığın evresi, lenf bezlerinin durumu ve hastanın genel sağlık özelliklerine göre planlanıyor.

Erken evrede saptanan bazı tümörlerde endoskopik cerrahi, lazerle gerçekleştirilen işlemler, gırtlağın yalnızca hastalıklı bölümünün çıkarıldığı koruyucu ameliyatlar veya radyoterapi uygulanabiliyor. Bu yöntemlerin uygunluğu her hasta için ayrı değerlendiriliyor.

İleri evre hastalıklarda daha kapsamlı cerrahi girişimler, radyoterapi ve sistemik tedaviler tek başına veya birlikte kullanılabiliyor. Bazı hastalarda tümörün kontrol altına alınabilmesi için gırtlağın tamamen çıkarılması gerekebiliyor. Böyle bir durumda solunum boyunda oluşturulan kalıcı açıklıktan sağlanıyor ve konuşmanın yeniden kazanılmasına yönelik rehabilitasyon seçenekleri değerlendiriliyor.

Tedavinin amacı yalnızca tümörün kontrol altına alınması değil; uygun durumlarda konuşma, solunum ve yutma işlevlerinin mümkün olduğunca korunmasıdır. Bu nedenle tedavi planı KBB, baş ve boyun cerrahisi, radyasyon onkolojisi, tıbbi onkoloji, patoloji ve rehabilitasyon alanlarının katılımıyla oluşturulabiliyor.

Her ses kısıklığı veya boğaz ağrısı gırtlak kanseri anlamına gelmese de üç haftadan uzun süren ses değişikliği, yutma güçlüğü, açıklanamayan kulak ağrısı ve boyunda şişlik ihmal edilmemeli. Nefes almada belirgin güçlük veya gürültülü solunum gelişmesi halinde ise acil tıbbi değerlendirme alınması gerekiyor.

BilgeDoktor.com