Pankreas Kistlerinde Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor

BİLGE DOKTOR / İSTANBUL

Belirti vermeden ilerleyebiliyor: 20’den fazla alt tipiyle karmaşık bir hastalık grubu

Pankreasta gelişen kistik yapılar genellikle sessiz ilerlese de bazı durumlarda kanserleşme riski taşıyabiliyor. Özellikle boyutu 2 cm’yi geçen kistlerde bu risk belirgin hale geliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Emre Bozkurt, pankreas kistlerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Pankreasta oluşan kistik tümörler, iyi huyludan kötü huyluya kadar geniş bir spektrumda yer alır. Bazı kistler ise zamanla kansere dönüşebilir. Bu nedenle tanı anındaki ayrım ve doğru tedavi kararı hayati önemdedir” uyarısında bulunuyor.

Belirti vermeden tespit ediliyor, bazı kistler kadınlarda daha sık

MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşması sayesinde artık daha fazla kişide pankreas kisti teşhisi konuluyor. 50 yaş altındaki bireylerde saptanma oranı %9 iken bu oran 80 yaş üstü bireylerde %40’a kadar çıkıyor. Kadınlarda özellikle bazı kist türlerinin daha sık görüldüğünü aktaran Doç. Dr. Bozkurt, “Solid pseudopapiller neoplazi türü kistler 20’li yaşlarda kadınlarda daha sık saptanırken, seröz kistadenomlar ve müsinöz kistik neoplaziler genellikle 50 yaş sonrası kadınlarda karşımıza çıkıyor” bilgisini veriyor.

Şişkinlik, sarılık ve kilo kaybı gibi belirtiler önemsenmeli

Genellikle rastlantısal olarak tespit edilen pankreas kistleri büyüdükçe bazı fiziksel belirtilerle kendini gösterebiliyor. Bu belirtiler arasında karında şişkinlik, sırt ağrısı, bulantı, sarılık, iştah kaybı ve kilo verme gibi şikayetler yer alıyor. Ayrıca tekrarlayan pankreatit atakları veya sindirilmemiş gıdalarla birlikte dışkılama gibi semptomlar da görülebiliyor.

Kistin niteliği tedavi kararını belirliyor

Pankreas kistleri temelde üç gruba ayrılıyor: iyi huylu, kötü huylu olma potansiyeli taşıyan ve kötü huylu. İyi huylu kistler genellikle semptom yoksa tedavi gerektirmezken, kötü huylu potansiyele sahip olanlar uzun süreli yapılandırılmış takip programlarına alınmalı. Kötü huylu kistlerde ise zaman kaybetmeden tedaviye başlanması gerekiyor.

Ameliyat edilen kistlerin %15’inde kanser saptanabiliyor

Cerrahi müdahale, genellikle gelecekte oluşabilecek kanseri engellemek amacıyla uygulanıyor. Ancak ameliyatla çıkarılan kistlerin %15’inde kanser hücresi saptanabiliyor. Doç. Dr. Bozkurt, “Bu durum, cerrahinin koruyucu etkisini ortaya koyuyor. Zira bazı kistler takip edilse dahi zamanla kanserleşebilir. Erken tanı ve doğru müdahale, pankreas kanserinden korunmada en etkili adımdır” diye belirtiyor.

Hangi durumlarda cerrahiye başvuruluyor?

Ameliyat kararı kistin kansere dönüşme olasılığına, hastanın genel sağlık durumuna, belirtilerin şiddetine ve ameliyatın risklerine göre veriliyor. Yapılan cerrahiler arasında Whipple operasyonu, pankreasın kısmi çıkarılması veya yaygın hastalıkta tüm pankreasın alınması gibi yöntemler yer alıyor.

Operasyon sonrası hastaların patoloji sonuçlarına göre takibe alınması gerekiyor. Ayrıca pankreas dokusunda yeniden kistik yapıların oluşabileceği unutulmamalı ve kontroller aksatılmamalı.

www.bilgedoktor.com